Strona główna >

Poradnik ZUS

Opublikowany 15 maja 2019

Za każdego pracownika zatrudnianego na umowę o pracę lub umowę-zlecenie pracodawca jest zobligowany do odprowadzania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ich wysokość w wypadku tej pierwszej to:

  • ubezpieczenie emerytalne (19,52% pensji brutto – pracodawca i pracownik płacą po 9,76%);
  • ubezpieczenie rentowe (8% pensji brutto – pracodawca płaci 6,5%, a pracownik 1,5%);
  • ubezpieczenie wypadkowe (0,4-3,6% pensji brutto – pracodawca pokrywa całość);
  • ubezpieczenie chorobowe (2,45% pensji brutto – pracownik pokrywa całość);
  • ubezpieczenie zdrowotne (9% pensji pomniejszonej o składki na ubezpieczenia społeczne – pracownik pokrywa całość);

W przypadku umowy zlecenie pracodawca musi odprowadzać wszystkie powyższe składki oprócz ubezpieczenia chorobowego, które jest dobrowolne, przy czym zleceniobiorca sam musi złożyć stosowny wniosek, aby być ubezpieczonym. Zleceniodawca jest zobowiązany do odprowadzania składek do ZUS-u, jeśli suma przychodów pracownika ze wszystkich poprzednio przez niego zawartych i będących w mocy umów, nie przekracza pensji minimalnej.

Pracodawca, jako płatnik składek ma obowiązek, raz do roku przekazać ubezpieczonemu informacje na temat opłacanych przez niego składek ZUS. Może to zrobić w formie druku ZUS RMUA lub poprzez pasek wynagrodzeń. Na wniosek pracownika musi to zrobić w formie dokumentu elektronicznego lub przekazywać mu informacje więcej niż raz w roku (jednak nie częściej niż co miesiąc).
Pracownik sam może sprawdzić, czy te składki są za niego odprowadzane i ile wynoszą. Wystarczy zarejestrować się na Platformie Usług Elektronicznych:

https://www.zus.pl/pue/rejestracja

i następnie udać się do placówki ZUS-u, aby tam potwierdzić swoją tożsamość. Koniecznie należy zabrać ze sobą dowód osobisty lub paszport. Po aktywowaniu konta należy zalogować się na stronie i wejść w zakładkę „ubezpieczony” znajdującą się po prawej na górze. Następnie w „panelu ubezpieczonego” po lewej stronie należy kliknąć „Informacje o podstawach i składkach”. Tam można zobaczyć jak w poszczególnych latach nasz pracodawca (lub pracodawcy, jeśli pracowaliśmy przez ten czas w więcej niż jednej firmie) odprowadzał za nas składki.

W przypadku nieprawidłowego odprowadzania składek należy w ciągu trzech miesięcy złożyć do pracodawcy wniosek o uzupełnienie należności. Ma on 60 dni na jego rozpatrzenie. Jeśli pracodawca przez ten czas tego nie zrobi i nie ureguluje składek, możliwe są dwa wyjścia. Pierwszym jest skierowanie sprawy do Państwowej Inspekcji Pracy. Można to zrobić poprzez E-skargę na stronie internetowej tej instytucji:

https://www.pip.gov.pl/pl/kontakt-inne/57468,aby-przejsc-do-strony-formularza-nalezy-wybrac-odpowiednia-jednostke-panstwowej-inspekcji-pracy.html

 Drugim sposobem jest złożenie reklamacji do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Link do formularza znajduje się pod tym adresem:

https://www.zus.pl/wzory-formularzy/pracujacy/konto-w-zus/-/publisher/details/1/reklamacja-uru/ZUS-ERU

Po pozytywnym rozpatrzeniu skargi, pracodawca oprócz zaległych składek musi zapłacić odsetki, które wynoszą 10% w skali roku (art. 23 ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych1). W dalszej kolejności, gdy pracodawca nadal zwleka ze spłatą, grozi mu grzywna do 5 tysięcy złotych (art. 98 ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), ustanowienie hipoteki na jego nieruchomości (art. 26 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) wykluczenie z udziału w zamówieniach publicznych (art. 24 ust. 5 punkt 8 ustawy prawo zamówień publicznych2) ponadto należy mieć na uwadze, że pracodawca niezależnie od odpowiedzialności cywilnej i administracyjnej może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej za czyn wyczerpujący dyspozycje art. 218 § 1 kodeksu karnego.

1 ustawa z dnia 13 lipca 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2019.300 t.j. z dnia 2019.02.18)

2  ustawa z dnia 29 stycznia 2004 roku prawo zamówień publicznych (Dz.U.2018.1986 t.j. z dnia 2018.10.16)